Bebeğin Aç Olduğunu Nasıl Anlarız?

Annelerin bebek büyütürken en çok merak ettikleri konuların başında, bebeklerinin karnının aç olup olmadığı gelir. Hele de yeni anneler için bebeklerinin aç olduğunu anlamak biraz daha kafa karıştırıcı olabilir. Eğer bu konuda sizin de biraz tedirginliğiniz varsa bebeğinizin açlığını ifade etmek için verdiği bazı davranışsal ve fiziksel ipuçlarının neler olduğunu öğrenebilirsiniz. Böylece bebeğinizin ne zaman beslenmeye ihtiyaç duyduğunu anlayıp ona doğru emzirme teknikleri ile destek olabilirsiniz. "Bebeğin aç olduğunu nasıl anlarız?" sorusuna cevap bulabileceğiniz bu yazımızdaki bilgilerle açlık belirtilerini erken fark ederek bebeğinizin huzurlu ve sağlıklı olmasını sağlayabilirsiniz.

Bebeğin Aç Olduğunu Nasıl Anlarım?

Bebeğinizin ihtiyaçlarını anlamak, ilk aylarda oldukça önemli bir süreç. Özellikle açlık sinyallerini tanımanız, bebeğinize sağlıklı bir beslenme düzeni oluşturmak için ilk ve en önemli adımlardan biri.

Bebeğiniz ihtiyaçlarını ifade etmek için kelimeleri kullanamasa da vücut dili ve davranışlarıyla size açlığını anlatmaya çalışır. “Acaba bebeğim aç mı?” diye endişelenmek yerine, aşağıdaki şu erken, orta ve geç belirti ile işaretleri fark etmeniz, hem onun huzurlu kalmasına hem de ‘bebeğim aç’ tedirginliğini aklınızdan atmanıza yardımcı olabilir;

Erken Belirtiler: Bu aşamada bebeğiniz henüz çok huzursuz değildir ve beslenmeye daha kolay uyum sağlayabilir.

• Bebeğinizin yanağına dokunduğunuzda, besin arayışında olduğunu gösteren bir hareketle başını o yöne doğru çevirir.
• Memeyi arar gibi başını sağa sola döndürür.
• Ellerini veya parmaklarını ağzına götürür.
• Hafif huzursuzluk belirtileri gösterir.
• Dudaklarını şapırdatıp yalar.

Orta Belirtiler: Bu aşamada bebeğiniz daha belirgin bir şekilde aç olduğunu belli eder.

• Bacakları ile kollarını hızlı ve huzursuz hareket ettirir.
• Yüksek sesle olmasa da mızmızlanmaya başlar, hafif ağlar ya da sesler çıkarır.

Geç Belirtiler: Bu aşamada bebeğiniz oldukça aç ve rahatsızdır, bu da beslenmesini zorlaştırabilir.

• Yüksek sesle ve uzun süre ağlar.
• Yoğun ağlama nedeniyle yüzü kızarabilir ve vücudu gerilebilir.

Bebeğinizin açlık sinyallerine zamanında yanıt vermek kadar karnını yeterli miktarda doyurmaya da özen göstermelisiniz. Bebeğinizi açlık sinyallerinde emzirmeniz hem onun sakin kalmasını sağlar hem de bebeğinizin bağışıklığını güçlendirmek ve aranızdaki bağı kuvvetlendirmek için de büyük önem taşır. Bebek emzirme süresini bebeğinizin ayına göre ayarlayarak iyice doyduğundan emin olabilirsiniz.

Unutmayın, bebeğinizin açlık işaretlerini zamanla daha iyi tanıyacak ve onun için en uygun beslenme düzenini oluşturacaksınız.

Yenidoğan Bebeğin Aç Olduğu Nasıl Anlaşılır?

Doğumdan sonraki ilk 28 gününü içeren yenidoğan döneminde bebeğinizin aç olduğunu anlamanız, biraz zorlayıcı olabilir. Birbirinize alışmanız ve bebeğinizin verdiği işaretleri öğrenmeniz zaman alabilir. Ancak endişe etmeyin, her anne gibi siz de kısa sürede bebeğinizin hangi durumlarda nasıl tepkiler verdiğini, aç bebek davranışlarını kolaylıkla anlamaya başlayacaksınız.

Yenidoğan bebeğinizin açlık belirtilerinin başında ağzını açıp kapatması veya dudaklarını yalaması gelir. Eğer ihtiyacına yanıt bulamazsa aç olduğunu size ağlayarak ifade eder. Bebeğinizin açlık belirtilerini öğrenmek, beslenme sürecini daha kolay ve keyifli hale getirecektir. Ayrıca bebeğinizin size verdiği bu ipuçlarına dikkat etmeniz, onun ihtiyaçlarını anladığınızı hissetmesini sağlayıp aranızdaki bağı da güçlendirecektir.

1 Aylık Bebeğin Aç Olduğu Nasıl Anlaşılır?

1 aylık bebeğinizin bu dönemde midesi çok küçük olduğu için genellikle her 2-3 saatte bir beslenmeye ihtiyaç duyar. Sık sık acıkan bebeğinizin ilk haftalardaki gelişimini ve büyümesini desteklemek için acıktığı zaman gösterdiği belirtileri doğru okumanız önemlidir.  

1 aylık aç bebekler açlıklarını ifade etmek için hâlâ içgüdüsel davranışlarını kullanırlar. Siz de 1 aylık bir bebeğinizin aç olduğunu, elini, parmaklarını veya dudaklarına yakın herhangi bir şeyi emmeye çalışmasından anlayabilirsiniz. Bu hareket 1 aylık bebeklerin acıktığında yaptığı en yaygın işaretlerinden biridir. Aynı zamanda ağzını açıp kapatma ve dudaklarını yalama hareketleri yapması da aslında bebeğinizin "beslenmeye hazırım" demesinin bir yoludur. Bu belirtileri erken fark ederek bebeğinizin ağlamaya başlamadan beslenmesini sağlayabilirsiniz.

Anne sütü bebeğiniz için en iyi besindir.  Eğer anne sütünüzü sağıp saklıyorsanız, anne sütü saklama süresi kurallarına dikkat etmeniz de önemlidir. Anne sütü saklama süreleri, sakladığınız yerin sıcaklığına göre değişiklik gösterir. Sağdığınız anne sütünü oda sıcaklığında 16 °C-29 °C’de serin loş ortamda 4 saat, buzdolabı rafında (+4 derecede) 4 gün ve derin dondurucuda (-18 derecenin altında) 6 aya kadar saklayabilirsiniz.

2 Aylık Bebeğin Aç Olduğu Nasıl Anlaşılır?

2 aylık bebeğinizin aç olduğunu anlamak, yeni doğan dönemine göre daha kolay olabilir. Çünkü bu ayda genellikle aç bebek belirtileri daha belirgin ve düzenlidir. Bebeğinizin beslenme düzeni yavaş yavaş oturur ve siz de onun ipuçlarını daha iyi tanımaya başlarsınız.

2 aylık bebeğiniz, açlık ve tokluk hissini ifade etmek için daha belirgin davranışlar sergileyebilir. Bu sinyallere dikkat etmeniz, bebeğinizin ne zaman beslenmeye ihtiyacı olduğunu ve ne zaman doyduğunu anlamanıza yardımcı olur.

Eğer bebeğiniz ellerini, parmaklarını emmeye çalışıyorsa, yanağına veya dudağına dokunulduğunda başını o yöne doğru çeviriyorsa aç olabilir. Ayrıca mızmızlanıp ardından ağlıyorsa bebeğiniz artık beslenmek istiyordur. Göz kapakları kapalıyken göz hareketleri artar veya gözlerini açabilir.  Ağzını açar, dilini çıkarır, başını sağa-sola çevirerek memeyi arar.

2 aylık bebeğinizin açlık belirtileri gibi tokluk belirtilerini bilmeniz de beslenme düzeninizi sağlamanız açısından önemlidir. Bebeğinizin doyduğunu anlamak için şu belirtileri dikkate alabilirsiniz;

• Beslenmenin başında hızlı olan emme ritmi, bebeğiniz doydukça yavaşlar ve aralıklı hale gelir.
• Açken ve beslenme sırasında gergin olan vücudu, doydukça gevşer ve rahatlar.
• Bebeğiniz doydukça kendi isteğiyle memeden ayrılmak ister. Bu artık doyduğunun en net işaretidir.
• Beslenme sonrasında uykuya daldıysa karnı doymuş demektir.

2 aylık bebeğinizin verdiği bu ipuçlarına dikkat ederek, ihtiyaçlarını daha iyi anlayıp aranızdaki güven bağını daha da güçlendirebilirsiniz.

3 Aylık Bebeğin Aç Olduğu Nasıl Anlaşılır?

3 aylık bebekler artık doğumdan sonraki ilk haftalara göre biraz daha düzenli beslenmeye başlar. Beslenme aralarında daha uzun süre uyanık kalabilir ve etrafını daha fazla gözlemleyebilir. Ancak bu, beslenme saatlerinin eskisi gibi sık olmayacağı anlamına gelmez. Midesi hala küçüktür ve sık sık beslenmeye devam etmesi gerekir.

3 aylık aç kalan bebek belirtileri bu dönemde daha belirgin hale gelir. Artık acıktığını huzursuzluğunu daha net ifade edebilir. Acıktığında yüzünü buruşturup, ellerini yumruk yaparak davranışlarına yansıtabilir. Huysuzluk sesleri çıkarıp önce hafif, ardından da şiddetlenen şekilde ağlayabilir. Bebeğinizi ağlamayı beklemeden emzirmek, onun daha sakin beslenmesine ve aç kalan bebek belirtileri ortaya çıkmadan karnının doymasına yardımcı olur.

Bebeğinizin tok olduğunu anlamak da en az açlığı fark etmek kadar önemlidir. Eğer bebeğiniz emmeyi bıraktıysa, başını çeviriyorsa, gevşeyip huzurlu davranıyorsa doymuş olabilir.  

4 Aylık Bebeğin Aç Olduğu Nasıl Anlaşılır?

4 aylık bebeğiniz artık daha düzenli aralıklarla beslenmeye ihtiyaç duyabilir. Bu da sizin bir beslenme rutini oluşturmanızı gerekli hale getirir. Bu rutini oluştururken bebeğinizin açlık-tokluk sinyallerini takip etmeniz işinizi kolaylaştırabilir.

Bu ayda daha düzenli bir beslenme ritmi oluşturmaya başlayacak olan bebeğiniz, sadece içgüdüsel tepkiler değil, aynı zamanda bilinçli davranışlar da sergileyebilir.

4 aylık bebeğiniz, acıktığına dair pek çok ipucu verebilir. İşte bebeğiniz açlık hissettiğinde şunları yapabilir;

• Hafif mızmızlanma
• Başını çevirme ve ağzını açma
• Ellerini ağzına götürme
• Dilini dışarı çıkarma
• Dudaklarını büzüştürme
• Kollarını ve bacaklarını hızlıca hareket ettirme
• Başını huzursuz şekilde bir yandan öbür yana doğru hareket ettirme
• Ağlama

Bebeğiniz doyduğunda ise bu belirtileri gösterebilir;

• Emme hızının düşmesi
• Memeyi ya da biberonu kendi kendine bırakma
• Kollarını ve vücudunu gevşetme
• Gülümsemek veya ilgisini çevresine yöneltme
• Ağzını kapatarak emmeyi reddetme
• Uykuya dalma

Bu beslenme sinyallerini gözlemleyip anlayarak, 4 aylık bebeğinizin sağlıklı gelişimini daha kolay destekleyebilirsiniz.

5 Aylık Bebeğin Aç Olduğu Nasıl Anlaşılır?

5 aylık bebekler, anne sütüyle beslenmeye devam ederken aynı zamanda ek gıdalara geçiş sürecine yaklaşır. Dünya Sağlık Örgütü ve uzmanlar, anne sütüne bu ayda devam edilmesini ve ek gıdaya 6. ay itibariyle başlanmasını önerir. Dolayısıyla bu dönemde bebeğinizin aç kaldığını düşünerek erken ek gıda vermek yerine, emziren anneler için beslenme önerilerini uygulamanız ve gerekirse doğru emzirme tekniklerini gözden geçirmeniz daha doğru olacaktır.

Ek gıdaya başlamadan önce bebeğinizin açlık ve tokluk sinyallerini anlayıp doğru değerlendirmeniz, sağlıklı bir beslenme düzeni oluşturmanız için çok değerlidir.

Eğer 5 aylık bebeğiniz;

• Memeyi arar gibi başını sağa sola çeviriyorsa,
• Ellerini, oyuncaklarını ya da battaniyeyi emmeye çalışıyorsa,
• Dudaklarını şapırdatıyor ve sık sık yutkunuyorsa,
• Kısa aralıklarla uyanıyor ve uykuya dalmakta zorlanıyorsa,
• Kucağınıza alındığınızda memeye yöneliyorsa,
• Önce huzursuzlanma ve mızmızlanma sesleri çıkarıp ardından ağlıyorsa açlık belirtileri gösteriyor olabilir. 

Bebeğiniz bu işaretler ile açlığını belli ettiği gibi bazı hareketlerle doyduğunu da size anlatabilir. Eğer beslenmenin başındaki hızlı ve istekli emmesi, yerini yavaş ve aralıklı emmelere bırakırsa, biberonu veya memeyi kendi isteğiyle bırakmak başını başka bir yöne çeviriyorsa artık doymuş olabilir. Beslenmenin sonunda huzurlu bir şekilde uykuya dalması da doyduğunun en net işaretlerinden biridir. 5 aylık bebeğinizin bu açlık ve tokluk işaretlerini iyi gözlemlemek, ek gıdaya geçişinizi de çok daha kolay hale getirebilir.

Bebeğiniz karnı acıktığında yaptığı gibi birkaç nedenle ağlayabilir. ‘Bebekler neden ağlar?’, ‘Ağlayan bebekler için neler yapılmalı?’ gibi sorularınıza daha detaylı cevaplar almak için Ağlayan Bebeğinizi Sakinleştirmenin Yolları başlıklı yazımızı okuyabilirsiniz. 

*Harmancıoğlu, B., & Kabaran, S. (2019). Breast milk: its role in early development of the immune system and long-term health. Open Journal of Obstetrics and Gynecology, 9(4), 458-473.

**Sağlıklı yaşam için dengeli, çeşitli beslenilmelidir. *D vitamini çocuklarda bağışıklık sisteminin normal işlevine katkıda bulunur.