Çerez Bilgilendirmesi:
İş ortaklarımızla birlikte size en iyi şekilde hizmet sunabilmek, sizi hatırlayabilmek ve websitemizi nasıl kullandığınızı anlayabilmek için websitemizde çerezler ve diğer teknolojiler kullanılmaktadır. Bilgilerinizi hiçbir şekilde kaydetmiyoruz.
Google
İlkadımlarım annelik yolculuğunuzda yanınızda! Tıklayın güvenilir kaynağınıza ekleyin.
Bebeklerde Gaz Sancısı ve Anne Sütüne Gaz Yapan Besinler
Bebeklerde gaz sancısı özellikle yaşamın ilk aylarında sık görülebilen bir durumdur. Emziren anneler kendi tükettikleri yiyeceklerle bebeğin gazı arasında bağlantı kurabilir; ancak annenin bağırsaklarında oluşan gaz anne sütüne geçerek doğrudan bebeğe ulaşmaz. Emzirme döneminde genel olarak sağlıklı ve çeşitli bir beslenme önerilir ve gaz yaptığı düşünülen besinlerin tamamının rutin olarak diyetten çıkarılması gerekmez.
Bununla birlikte bazı bebeklerde belirli besin bileşenlerine karşı bireysel hassasiyet bulunabilir. Bebeğinizin huzursuzluğunun belirli bir besini tükettiğiniz dönemlerde sürekli tekrar ettiğini düşünüyorsanız gözlemlerinizi çocuk doktorunuzla paylaşmanız daha doğru olur.
Bebeğin beslenme sırasında hava yutması, sindirim sisteminin henüz gelişmekte olması ve beslenme tekniği gibi faktörler de gaz ve huzursuzluk üzerinde etkili olabilir.
🟧 Önemli Bilgi
Emzirme döneminde yalnızca bebeğinizde gaz oluşmasını önlemek amacıyla geniş besin gruplarını diyetinizden çıkarmayın. Gereksiz kısıtlamalar annenin dengeli ve yeterli beslenmesini zorlaştırabilir. CDC, emzirme döneminde genel olarak belirli yiyeceklerden kaçınmanın gerekli olmadığını ve sağlıklı, çeşitli bir beslenme düzeninin sürdürülmesini öneriyor.
Anne Sütüne Gaz Yapan Besinler Var mı?
“Anne sütüne gaz yapan besinler” ifadesi yaygın olarak kullanılsa da burada önemli bir ayrım vardır. Fasulye, brokoli veya lahana gibi yiyeceklerin annenin sindirim sisteminde oluşturduğu bağırsak gazı anne sütüne geçmez. Dolayısıyla annenin bir yiyecekten sonra gaz yaşaması, aynı yiyeceğin bebeğinde de mutlaka gaz oluşturacağı anlamına gelmez.
Emziren annelerin rutin olarak süt ürünlerini, baklagilleri, sebzeleri veya diğer temel besin gruplarını bırakması önerilmez. Güncel öneriler emzirme döneminde sağlıklı ve çeşitli bir beslenme düzeninin sürdürülmesini desteklemektedir.
Bununla birlikte bebeğinizin belirli bir besini tükettiğiniz zamanlarda sürekli benzer şekilde huzursuz olduğunu düşünüyorsanız bir beslenme ve belirti günlüğü tutabilirsiniz. Tekrarlayan bir ilişki fark edildiğinde geniş kapsamlı bir eliminasyon diyeti uygulamak yerine çocuk doktoru veya diyetisyenle birlikte değerlendirme yapılabilir.
Emzirme Döneminde Hangi Besinlere Dikkat Edilebilir?
Kafein
Kahve, çay, enerji içecekleri, bazı gazlı içecekler ve çikolata kafein içerebilir. Yüksek miktarda kafein tüketimi bazı bebeklerde huzursuzluk veya irritabiliteyle ilişkilendirilebilir. Özellikle küçük ve prematüre bebekler kafeini daha yavaş metabolize edebilir.
Süt ve Süt Ürünleri
Süt ürünleri her emziren anne için yasaklanması gereken bir besin grubu değildir. Ancak bebeğinizde yalnızca gaz değil; tekrarlayan sindirim sistemi belirtileri, cilt bulguları veya başka şikâyetler de bulunuyorsa inek sütü proteini gibi olası nedenler çocuk doktoru tarafından değerlendirilmelidir.
Baklagiller ve Sebzeler
Fasulye, nohut, mercimek, brokoli, karnabahar ve lahana annenin kendi sindirim sisteminde gaz oluşturabilir. Ancak bu gaz anne sütü aracılığıyla bebeğe aktarılmaz. Bu nedenle yalnızca bebeğinizde gaz oluşmasını engellemek amacıyla bu besleyici gıdaları otomatik olarak diyetinizden çıkarmanız gerekmez.
Ayrıca konuyla ilgili yayınladığımız Anne Sütünün İçeriği başlıklı yazımızı da inceleyebilirsiniz.
Emziren Anne Diyeti Nasıl Olmalı?
Emziren anne diyeti, “gaz yapmayan yiyeceklerden” oluşan kısıtlayıcı bir liste yerine yeterli enerji ve besin öğelerini sağlayan dengeli ve çeşitli bir beslenme düzenine dayanmalıdır.
Ayrıca konuyla ilgili yayınladığımız Yenidoğan Bebek Beslenmesi Nasıl Olmalı? başlıklı yazımızı da inceleyebilirsiniz.
CDC'ye göre emziren annelerin beslenme ihtiyaçları artar ve iyi beslenen annelerde gebelik öncesine kıyasla günlük yaklaşık 330–400 kcal ek enerji gerekebilir. İyot ve kolin ihtiyacı da emzirme döneminde artar.
Günlük beslenmenizde:
- Sebze ve meyvelere
- Tam tahıllara
- Yeterli protein kaynaklarına
- Uygun süt ve süt ürünlerine veya beslenme planınıza uygun alternatiflerine
- Sağlıklı yağ kaynaklarına
- Yeterli sıvı tüketimine
yer verebilirsiniz.
Bebeğinizde bir besine karşı hassasiyet olduğundan şüpheleniyorsanız kendi kendinize çok sayıda besini aynı anda çıkarmak yerine sağlık profesyoneliyle değerlendirin.
Örnek Emziren Anne Menüsü
Kahvaltı: Yumurta, tam tahıllı ekmek, peynir veya beslenmenize uygun alternatif, mevsim sebzeleri
Ara öğün: Meyve ve uygun miktarda kuruyemiş
Öğle: Tavuk/balık/et veya uygun bitkisel protein kaynağı, sebze yemeği ve tam tahıl
Ara öğün: Yoğurt veya beslenmenize uygun alternatif ve meyve
Akşam: Sebze yemeği, protein kaynağı ve tahıl
Gün boyunca susama hissinizi takip ederek yeterli sıvı tüketmeye dikkat edin.
Ayrıca konuyla ilgili yayınladığımız 9 Adımda Emzirme ve Göğüs Bakımı başlıklı yazımızı da inceleyebilirsiniz.
Bebeklerde Gaz Olduğu Nasıl Anlaşılır?
Yenidoğan gaz sancısı belirtileri bebeğin davranışlarında ve vücut hareketlerinde fark edilebilir. Gaz nedeniyle huzursuz olan bir bebek beslenme sırasında veya sonrasında rahatsız görünebilir ve gazını çıkardıktan sonra rahatlayabilir.
Gaz sancısında görülebilecek belirtiler arasında:
- Bacakları karna doğru çekme
- Karnın gergin görünmesi
- Huzursuzluk
- Yüzde kızarma
- Ağlama
- Beslenme sonrasında kıvranma
- Gaz çıkardıktan sonra rahatlama
yer alabilir.
Ancak her uzun ağlama dönemi gaz sancısı değildir. Özellikle uzun süre devam eden ve tekrarlayan ağlama ataklarında infantil kolik de değerlendirilmelidir.
Normal Gaz Sancısı ile İnfantil Kolik Arasındaki Fark Nedir?
İnfantil kolik, başka bir sağlık problemi bulunmayan küçük bebeklerde görülebilen tekrarlayan ve uzun ağlama dönemlerini tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Geleneksel tanımlamada “3'ler kuralı” kullanılır: günde 3 saatten uzun, haftada 3 günden fazla ve en az 3 hafta devam eden ağlama.
| Normal Gaz/Huzursuzluk | İnfantil Kolik |
|---|---|
| Beslenmeyle ilişkili olabilir | Belirgin bir neden olmadan başlayabilir |
| Gaz çıkarınca rahatlama görülebilir | Sakinleştirmek daha zor olabilir |
| Genellikle daha kısa sürer | Uzun ağlama dönemleri görülebilir |
| Günün farklı zamanlarında görülebilir | Bazı bebeklerde belirli saatlerde tekrarlayabilir |
Kolik genellikle yaşamın ilk aylarında görülür ve zaman içerisinde azalır. Bununla birlikte bebeğin ağlamasının otomatik olarak kolik veya gaz olarak değerlendirilmemesi önemlidir.
🟧 Önemli Bilgi
Bebeğinizde ateş, beslenmeyi reddetme, belirgin halsizlik, kilo almama, yeşil veya kanlı kusma, dışkıda kan ya da alışılmışın dışında şiddetli bir ağlama varsa çocuk doktorunuza başvurun.
Gaz Sancısını Önlemeye Yardımcı Emzirme Teknikleri ve Pozisyonları
Bebeğin gazının tek nedeni annenin beslenmesi değildir. Beslenme sırasında hava yutulması da bebeğin daha sonra rahatsızlık yaşamasına katkıda bulunabilir.
Bebeğinizin memeyi yalnızca meme ucundan değil, areolanın uygun bölümünü de içine alacak şekilde kavraması etkili emzirme açısından önemlidir. Emzirme sırasında bebeğin baş ve boyun bölgesinin desteklenmesi ve rahat bir pozisyon oluşturulması gerekir.
Emzirme sırasında veya sonrasında bebeğinizin ihtiyacına göre kısa bir gaz çıkarma molası verebilirsiniz.
Futbol Tutuşu Emzirme Pozisyonu
Futbol veya çanta tutuşunda bebeğin vücudu annenin kolunun altında ve yanında konumlanır. Bebeğin başı elle desteklenerek memeye yönlendirilir.
Bu pozisyon özellikle annenin bebeğin başını ve memeyi kavrayışını daha yakından kontrol etmesine yardımcı olabilir. Ancak her anne ve bebek için tek bir “en doğru” emzirme pozisyonu yoktur; rahat ve etkili emzirmenin sağlandığı pozisyon tercih edilebilir.
Bebeklerde Gaz Çıkarma Yöntemleri
Bebeğinizde gaz sancısı olduğunda öncelikle basit ve nazik rahatlatma yöntemlerini deneyebilirsiniz.
Ayrıca konuyla ilgili yayınladığımız Bebekler İçin Gaz ve Kolik Masajı başlıklı içeriğimizi de inceleyebilirsiniz.
Bebek Gaz Masajı Nasıl Yapılır?
- Bebeğinizi uyanık ve sakin olduğu bir zamanda güvenli bir zemine sırt üstü yatırın.
- Ellerinizi ısıtın.
- Bebeğinizin karnına nazikçe saat yönünde dairesel hareketlerle masaj yapın.
- Bebeğinizin dizlerini kontrollü şekilde karnına doğru yaklaştırıp tekrar bırakın.
- Ardından bacaklarını nazikçe bisiklet çevirme hareketi şeklinde hareket ettirebilirsiniz.
- Bebeğiniz rahatsız görünüyorsa uygulamayı durdurun.
Gaz Çıkarmayı Kolaylaştırabilecek Pozisyonlar
Bebeğinizi baş ve boynunu destekleyerek:
- Omzunuzda dik pozisyonda
- Kucağınızda oturmaya yakın destekli pozisyonda
- Karnı kolunuzun üzerine gelecek şekilde kontrollü yüzüstü pozisyonda
tutabilirsiniz.
Hangi yöntemin bebeğinizi daha fazla rahatlattığı değişebilir.
Bebeklerde Gaz Sancısına Ne İyi Gelir?
Gaz sancısında bebeğinizi rahatlatmak için beslenme tekniğinin kontrol edilmesi, uygun şekilde gazının çıkarılması, nazik masaj, sakin bir ortam ve bazı bebeklerde ılık banyo gibi yöntemler denenebilir.
İnfantil kolik söz konusu olduğunda ise her ürün veya takviyenin etkili olduğu gösterilmiş değildir.
Probiyotikler
Bazı araştırmalar özellikle anne sütüyle beslenen kolikli bebeklerde belirli bir probiyotik suşu olan Lactobacillus reuteri DSM 17938 için ağlama süresinde azalma bildirmiştir. Ancak sonuçlar tüm bebeklere ve tüm probiyotik ürünlere genellenemez; formülle beslenen bebekler için kanıt daha sınırlıdır.
Bu nedenle bebeğe probiyotik başlamadan önce çocuk doktoruna danışılmalıdır.
Simetikon ve Laktaz
Simetikon yaygın olarak “gaz damlası” şeklinde bilinse de randomize kontrollü bir çalışmada infantil kolikte plasebodan daha etkili bulunmamıştır.
Laktaz enzimi üzerine de çalışmalar yapılmıştır ancak mevcut kanıtlar her kolikli bebek için rutin kullanım önerisi oluşturacak kadar güçlü değildir. Cochrane değerlendirmesi kolik için incelenen diyet ve bazı destek müdahalelerine ilişkin kanıtların genel olarak sınırlı ve düşük kalitede olduğunu belirtiyor.
Bu ürünler bebeğinize çocuk doktorunun değerlendirmesi olmadan rutin olarak verilmemelidir.
Bebeklerde Gaz Sancısı Ne Zaman Başlar ve Ne Zaman Geçer?
Bebeklerde gaz ve huzursuzluk yaşamın ilk haftalarında sık görülebilir. İnfantil kolik ise genellikle ilk haftalarda ortaya çıkar, ilk 6 hafta içerisinde daha belirgin olabilir ve çoğu bebekte yaklaşık 3–4 aylık döneme doğru azalır. Her bebeğin gelişimi farklı olduğu için başlangıç zamanı, ağlamanın yoğunluğu ve ne zaman azaldığı değişebilir.
Bu dönemde bebeğin sindirim sistemi gelişmeye devam eder. Ancak uzun süren veya alışılmışın dışında ağlamaların her zaman gazdan kaynaklandığı düşünülmemelidir.
Bebeklerde Gaz Sancısında Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
Gaz ve huzursuzluk bebeklerde yaygın olsa da bebeğinizin genel durumundaki değişiklikleri takip etmeniz önemlidir.
Aşağıdaki durumlarda çocuk doktorunuza başvurun:
- Bebeğiniz beslenmeyi reddediyorsa
- Yeterli kilo almıyorsa
- Belirgin şekilde halsiz görünüyorsa
- Ateşi varsa
- Tekrarlayan veya şiddetli kusması varsa
- Kusmuk yeşil veya kanlı görünüyorsa
- Dışkısında kan görülüyorsa
- Ağlaması normalden belirgin şekilde farklı veya sürekli ise
- Bebeğinizde sizi endişelendiren başka bir değişiklik varsa.
🟧 Önemli Bilgi
Bebeğin uzun süre ağlaması tek başına “gaz” veya “kolik” tanısı koymak için yeterli değildir. Özellikle başka belirtiler eşlik ediyorsa bebeğinizin çocuk doktoru tarafından değerlendirilmesi gerekir.
Ayrıca konuyla ilgili yayınladığımız diğer anne sütü içeriklerini de inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Anne sütünden bebeğe gaz geçer mi?
Annenin bağırsaklarında oluşan gaz doğrudan anne sütüne geçmez. Bu nedenle annenin fasulye, brokoli veya lahana gibi kendisinde gaz oluşturan bir besini tüketmesi, aynı gazın anne sütü yoluyla bebeğe geçtiği anlamına gelmez.
Emziren annelerin yalnızca bu nedenle belirli besinleri rutin olarak bırakması önerilmez. CDC, emzirme döneminde genel olarak belirli yiyeceklerin kısıtlanmasının gerekmediğini ve sağlıklı, çeşitli beslenmenin sürdürülmesini öneriyor.
Yediğim bir besin bebeğimde gaz yapıyorsa ne yapmalıyım?
Öncelikle tek bir gözleme dayanarak besini tamamen diyetinizden çıkarmayın. Bebeğinizde aynı belirtilerin belirli bir besini tükettiğiniz dönemlerde tekrar edip etmediğini takip edebilirsiniz.
Belirgin ve tekrarlayan bir ilişki olduğunu düşünüyorsanız çocuk doktoru veya diyetisyenle görüşerek kontrollü bir değerlendirme yapılabilir. Özellikle birden fazla besin grubunun uzun süre diyetten çıkarılması annenin beslenmesini gereksiz yere kısıtlayabilir.
Cochrane'ın infantil kolik üzerine değerlendirmesinde de emziren annenin diyetinde yapılan değişikliklerin rutin olarak önerilmesini destekleyecek kanıtların yetersiz olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Emziren anne gaz yapan yiyecekleri tamamen bırakmalı mı?
Hayır. Emziren annelerin brokoli, karnabahar, lahana veya baklagiller gibi yiyecekleri yalnızca bebeğin gazını önlemek amacıyla rutin olarak bırakması gerekmez.
Emzirme döneminde dengeli ve çeşitli beslenme önemlidir. Belirli bir besine karşı gerçek bir hassasiyetten şüpheleniliyorsa durum çocuk doktoru veya diyetisyenle değerlendirilmelidir.
Kahve içmek anne sütü alan bebekte gaz yapar mı?
Kafeinin bebeğin gazının doğrudan nedeni olduğu söylenemez. Ancak kafeinin küçük miktarları anne sütüne geçebilir ve çok yüksek tüketim bazı bebeklerde huzursuzluk, irritabilite veya uyku sorunlarıyla ilişkilendirilebilir.
CDC, emzirme döneminde günde yaklaşık 300 mg veya daha az kafeini düşük-orta düzey tüketim olarak değerlendiriyor. Yenidoğan ve prematüre bebekler kafeini daha yavaş metabolize edebildiği için bu bebeklerde daha düşük tüketim düşünülebilir.
Bebek her emzirmeden sonra gaz çıkarmalı mı?
Her bebeğin beslenme şekli ve hava yutma miktarı farklıdır. Bu nedenle her bebeğin her emzirmenin ardından mutlaka gaz çıkarması gerektiği şeklinde kesin bir kural yoktur.
Bebeğiniz beslenme sırasında huzursuzlanıyorsa kısa bir ara vererek gazını çıkarmayı deneyebilirsiniz. Beslenme sonrasında da bebeğinizi baş ve boynunu destekleyerek bir süre dik tutabilirsiniz.
Bebeklerde gaz masajı ne zaman yapılabilir?
Bebek gaz masajını bebeğiniz sakin ve uyanıkken yapabilirsiniz. Beslenmenin hemen ardından karına baskı uygulamak yerine bir süre beklemek daha uygun olabilir.
Karna nazikçe saat yönünde masaj yapmak ve bacakları yavaşça bisiklet çevirir gibi hareket ettirmek uygulanabilecek yöntemler arasındadır. Bebeğiniz rahatsız olursa masajı bırakın.
Rezene çayı emziren anneler için kullanılabilir mi?
Bitkisel ürünlerin “doğal” olması her durumda güvenli veya etkili oldukları anlamına gelmez. Özellikle emzirme döneminde rezene, papatya veya diğer bitkisel ürünlerin düzenli kullanımına başlamadan önce sağlık profesyoneline danışılması daha uygundur.
Bu nedenle “rezene gazı giderir, günde 1–2 fincan tüketilebilir” şeklinde genel bir öneri vermek yerine kişisel değerlendirme yapılması gerekir.
Probiyotikler bebeklerde gaz sancısına iyi gelir mi?
Probiyotiklerin etkisi kullanılan mikroorganizma suşuna ve bebeğin durumuna göre değişebilir. Bu nedenle “probiyotikler gaz sancısını geçirir” şeklinde genel bir ifade doğru değildir.
Özellikle infantil kolik söz konusuysa probiyotik kullanımı bebeğin beslenme şekli ve belirtileri değerlendirilerek çocuk doktoruyla birlikte planlanmalıdır.
Genel Değerlendirme
Bebeklerde gaz sancısı özellikle yaşamın ilk aylarında sık görülebilir. Gaz ve huzursuzluğun tek nedeni emziren annenin beslenmesi değildir; bebeğin beslenme sırasında hava yutması, emzirme tekniği ve sindirim sisteminin gelişim süreci de etkili olabilir.
Emzirme döneminde yalnızca bebeğinizde gaz oluşmasını önlemek amacıyla geniş besin gruplarını diyetinizden çıkarmak yerine dengeli ve çeşitli beslenmeye devam etmek daha uygundur. Belirli bir besin ile bebeğinizin belirtileri arasında tekrarlayan bir ilişki olduğunu düşünüyorsanız beslenme ve belirti günlüğü tutarak gözlemlerinizi çocuk doktorunuzla paylaşabilirsiniz.
Bebeğin doğru pozisyonda emzirilmesi, ihtiyaç halinde gazının çıkarılması ve nazik rahatlatma yöntemleri süreci destekleyebilir. Ateş, beslenmeyi reddetme, belirgin halsizlik, kilo almama, yeşil veya kanlı kusma, dışkıda kan ya da alışılmışın dışında şiddetli ağlama gibi belirtilerde çocuk doktoruna başvurulmalıdır.
Kaynaklar
- Centers for Disease Control and Prevention. (2025). Maternal diet and breastfeeding.
- Gordon, M., Biagioli, E., Sorrenti, M., Lingua, C., Moja, L., Banks, S. S. C., Ceratto, S., & Savino, F. (2018). Dietary modifications for infantile colic. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2018(10), CD011029.
- Sung, V., et al. (2018). Lactobacillus reuteri to treat infant colic: A meta-analysis. Pediatrics.
- Gutiérrez-Castrellón, P., et al. (2017). Efficacy of Lactobacillus reuteri DSM 17938 for infantile colic: Systematic review with network meta-analysis. Medicine, 96(51), e9375.
- Bianchi, M., et al. (2026). Efficacy of Lactobacillus reuteri DSM 17938 in preterm newborns and infants with colic: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Nutrition.
